«یاشیل ماهنی» اثری‌نین توپلومسال لیریکاسی

همت شهبازی 

چئویرن: افشین شهبازی 

 

اسکی شعرده، لیریک شعر، سئوگیسل و صوفیستی آنلامدا گلیشمیشدیر. بو آنلامدا، ایچسل(درونی) صمیمیت، توپلومسال آجی-آغریلاری اؤزونده گیزلی ساخلامیشدیر. اسکی شعر لیریکاسیندا، شاعیر بوتونلوکله اؤزونو تسلیم ائده‌رک، اومید و اومیدسیزلیینی باشقاسی‌نین دوشونجه و دویغوسوندا آختاریر. داها دوغروسو اسکی لیریکانین قبول ائتدییی بیرجه قانونو واردیر: «من یاخشی دویغولاریمدا یاشاماق ایسته‌ییرم». بونا گؤره، سیدعمادالدین نسیمی کیمی اؤز لیریکاسینی انسان سئوگیسینه حصر ائدن شاعیرلرین سایی چوخ آزدیر. آنجاق، سحرین «یاشیل ماهنی» اثرینده، بیز لیریک شعرین باشقا جهتی ایله تانیش اولوروق. بو دا توپلومسال لیریکادیر. بو اثرده او، بو گونگو اینسانین سجییه‌سینی(سرشت و طبیعت)، توپلومدا هئچ بیر ائتکی بوراخمایان اسکی اینسانین دوشونجه و سجییه‌سینه زورلا باغلاماق {جالاشدیرماق} اولمادیغینا اینانیر. زامان و مکان تجروبه‌لری دورغون دئییل. ترسینه هر زامان دَ‌ییشیکلیک‌لری منیمسه‌یه‌رک حرکت ائدیر. توپلومسال دوروم(موقعیت) و آنلاییشلار(مفاهیم)، صنعتکاری صنعت یارادیجیلیغی‌نین درینلیینه دالماغا یؤنَلدیر.
بو اثرده، بیز سحرین «ماویلر»ده اولدوغو اودلو دوشونجه‌‌نین یوموشالماسینی و توپلومسال موتیو‌لری(بن‌مایه) منیمسه‌ین لیریکا‌نین شاهیدی اولوروق. بو دوغرودان دا چوخ صمیمیت، آرخایین‌لیق و تسکین‌لیک یارادان بیر لیریکادیر. سحرین «ماویلر»ینده توپلوم و مدنیتین آجیلاری‌نین بیر گوشه‌سینه اشاره ائده‌رک تام توپلومسال بیر مضمونلا راستلاشیریق. بو دا، یاش دا قورونون اودونا یانماق آنلامیندا اولاراق، اوخوجو هیجانینی یالنیز یاشاما نیفرت کیمی اؤزونو گؤستریر. باشقا سؤزله ماویلرده سئویندیریجی دویغوساللیق گؤرمک اولمور، یاشاییشی قارا دومانلار اؤرتور. البتده بو «ماویلر» اوچون ایراد دئییل. آذریایجانین مادی و معنوی دونیاسی «ماویلر»ین توپلومسال رئالیزمینده اؤز عکسینی تاپمیشدیر. مسئله بوراسیندادیرکی «یاشیل ماهنی»دا «ماویلر»ده اولان توپلومسال عصیان‌جیل‌لیق اودو سؤنموش و یاشامین گؤزل باغلاملاری اؤز گؤرونتوسونو گؤستریر. اؤرنک ‌اوچون، آشاغیداکی‌ شعرده اولان لیریکا، اوخوجو هیجانین یوکسلتمیر؛ ترسینه اوخوجونو، باجاریقلا اؤزونون دویغوسال صمیمیتی ایله یولداش ائله‌ییر:

آردینی بوردان اوخویون :

http://ishiq.net/?p=14994