.

بیرلشن یوخ، پایلاشیلان سیستئم

همت شهبازی


اوزرینده راضیلاشیلان گوج و اراده، چوخ زامان عموم توپلومون ایسته‌دییی گوج و اراده اولور. بو، اَن ایدئال اراده اولماسا دا، الوئریشلی بیر اراده‌نی فورمالاشدیریر. بو دا، عموم‌بشری اراده اوچون یئترلی‌دیر. اوزرینده راضیلاشیلمایان گوج و اراده ایسه، توتال بیر اراده‌دیر. اونون داوامی عموم‌بشری اراده‌نین زیانی ایله سونا چاتاجاقدیر. سؤزو گئدن ایلک گوج و اراده‌نین اساس خاراکتئری، اونون پایلاشیلیب یاییلماسیندادیر. گوج و اراده، معین بیر گوج و اراده اوزرینده دایانمادان چئشیدلی دوشونجه و اراده اساسیندا یاییلیر. ایکینجی گوجون اساسی ایسه، بیر یئرده اوداقلاشان اراده‌دیر. بو گونکو ایفاده ایله: بیرینجیسینه #دئموکراسی، ایکینجیسینه ایسه #توتال یا #دیکتاتورا رئژیمی دئمک اولار. بیرینجی اراده‌نی پوزان هر بیر کیمسه، یالنیز اؤزونون محو اولماسی ایله نتیجه‌لنیر. بورادا راضیلاشیلان گوج یعنی دئموکراتیک نظام ال دَیمه‌دن اؤز یئرینده قالیر و بو واسیطه ایله باشقا بیر اراده‌یه کئچید آلاراق یئنه ده یاشاییر. ایکینجی اراده‌نی پوزان کیمسه ایسه، اؤزو ایله یاناشی یاراتدیغی قوروم و نظامی دا آرادان قالدیریر. یعنی بو اراده #دینی بیر اراده‌دیرسه بوتونلوکله اونو دستکله‌ین‌لرله بیرگه اورتادان قالدیریلیر. اگر غیردینی و #لائیک بیر سیستئم‌دیرسه، بورادا دا یئنه بو نظام تامامیله اورتادان گؤتوروله‌رک یئرینی باشقا بیر نظاما وئریر. اؤرنک اوچون پهلوی رئژیمی انقلاب نتیجه‌سینه باشقا بیر سیستئمله یئرینی دَییشیر. اونو دستکله‌ین‌لرله بیرگه او سیستئمین اوصولو دا بوتونلوکله اورتادان قالدیریلیر. حال بو کی دئموکراتیک سیستئمده رئژیم دَییشیلمیر. بئله ده دئمک اولار کی بو نوع سیستئمده، رئژیم یوخدور. ساده‌جه اونون توتالغالاری (ابزارلاری) مثلا پرئزدئنتی دَییشیله‌رک یئرینی باشقا پرئزدئنته وئریر و سیستئم اؤز یئرینده قالیر.
بو کیمی نظاملار یالنیز اراده‌لر آراسیندا پایلاشیلدیقدا (دیققت ائدین: پایلاشیلدیقدا دئییرم، بیرلشدیکده دئمیرم) یاخالارینی #توتالیتار بیر سیستئمدن قورتارا بیلرلر.