آليملاما ائستئتيكا نظریهسی یازان: بئرنا موران اويغونلاشديران: همت شهبازی
ادبیات نظریهلری
آليملاما ائستئتيكا نظریهسی
(rezenptionsasthetik)
یازان: بئرنا موران
اويغونلاشديران: همت شهبازي
آليملاما ائستئتیکاسی نظریهسی [نظريهي زيباييشناسي دريافت] 1960لارين سونوندان بو يانا ادبیات اثرلرينين آنلامی و یوزومو ايله ایلگیلی اولاراق اوخوجویا عاید اولان ايشلهيي آراشديران چئشیدلی نظریهلره وئريلن عمومی بير آددير. آمما بونلارا کئچمهدن اؤنجه آليملاما نظریهسینین، رومانتیک ائتکی نظریهسیندن نئجه آيريلديغيني ايفاده ائتمهیین فایداسی وار.
رومانتیک ائتکی نظریهسينی آراشديرارکن سؤز قونوسو ائتکینين آرينما، ذؤوق، هيجان و ائستئتیک ياشانتي کيمي پسيخولوژيك ساحهده ائتکیلر اولدوغونو ايفاده ائتميشديک. صنعتين گؤرهوی، بو ائتکیلري اويانديرماق ايدي و صنعتي آیدینلاتماق اوچون صنعتين ماهيتي اولاراق ايرهلي سورولوردو. آليملاما نظریهسی ايسه صنعتين تعريفي ايله مشغول اولمور، آنلام سورونونو چؤزور. اثره آنلامی يازارمي يوکلهییر، اثرده کي سؤزلرمي چيخاریر، يوخسا اوخوجومو وئریر؟ بو بير دويغو سورونو دئييل، دوشونجه و ادراکلا عاید اولان بير سوروندور؛ و بوندان اؤتري آليملاما نظریهسي يوزومچولوقلا (تاويل، hermenuetics) باغلی قارشييا قويولموش بير نظریهدير.
يئني تنقيد و قورولوشچولوق [ساختارگرايي، ياپيسالچيليق] يازارا دا، اوخوجويا دا آرخا چئويرميش نظریهدير. 1960لارين سونوندا ايسه اورتايا آتيلان نظریهلرين چوخو بير باشا اوخوجو مرکزلي اولماسالار دا بئله، هئچ اولماسا اوخوجويا دؤنوک استقامتلري اولان نظریهلردير. ماشئرئي و ائگلئتون-ون مارکسيست تنقيدينده اولسون، دئریداني ايزلهين ياپيسؤكوجولرين [ساختارشكن] متن آراشديرماسيندا اولسون، بعضی فئمينيست تنقيدچيلرين اثرلره قادين گؤزويله باخما اوسلوبلاریندا اولسون اوخوجويا اؤنملي رول دوشمکدهدير.
تنقيدده اوخوجونون اؤن پلانا چيخماسينين سببلري قارماشيقدير. اساس مقصديميز ده بونو آچيقلاماق دئييل. بونونلا بيرليکده بير ايکي نؤقطهيه توخونماق فايدالي اولا بيلر. سببلردن بيري، مدرنيست ادبیاتين اوخوجوسونو پاسيو دورومدان چيخاراراق، کاراکتئر، اولاي، زامان يا دا مکان ايله ایلگیلی قارانليق دوغورموش بير چوخ نؤقطهیه آیدینلبق گتیرمکدیر. جئیمز جویس، فرانس کافکا، آلئن روب-گئريه، ویلیام فاکنئر، ساموئل بئکئت و داها بير چوخ رومانچي، شاعير، پيئس يازاري، کيميسي آز، کيميسي داها چوخ نيسبتده اثري یوزما و معنالاندیرما ايشينه اوخوجونون دا قاتيلماسيني طلب ائدن اثرلر تؤحفه وئرميشلر. ايکينجي بيرسبب داها چوخ ديل ايله ایلگیلیدیر. سوسور`دان قايناقلانان قورولوشچولوق، اثرده کي آنلامی بير جوملهنين آنلامی کيمي، اؤز قورولوشوندا آختاريردي. حال بو کي دئریدا بو علمی چؤزومو سورغولادي و متنين نئجه اوخوناجاغي موضوعسوندا اوخوجويا آغيرليق تانيدي.
آيريجا گؤسترگهچيليك [نشانهشناسي] آنلام چيخاران کودلارين، کونوانسييونلارين ايش گؤرهجهیي بير يئر اولاراق اوخوجويا دؤندو. بو اوخوجو، بير آدام یوخ، کودلارين توپلانديغي آنلام قازانديغي بير ايشلك ايدي. عینی سببدن، بارت متنين بيرلییینين، متنين چيخيش نؤقطهسينده (يازيچيدا) دئييل، واردیغی نؤقطهده يعني اوخوجودا مئيدانا گلدییني سؤيلهييردي.
آليملاما ائستئتیکاسی بو گون چئشیدلی اؤلکهلره ياييلميش دورومدادير، آمما دوغوم يئري آلمانیادير و سون زامانلاردا اورادا کي ايشلر کونستانس بیلیم یوردوندا مرکزلشديیي اوچون، آلمانیاداکي قوروپا کونستانس قوروپو آدي وئريلیر. بيز ده بورادا اؤنجه بو قوروپون مشهورلاريندان وولفگانگ آیزئر ايله هانس-روبئرت یاس، سونرا دا آليملاما نظریهسينين آمئريکاداکي نومايندهسي استنلی فيش-ين فيکيرلريني يئکونلاشديراجاغيق.
"آیزئر"ـه گؤره بير ادبیات اثرينين آنلامی متنين ايچينده حاضير بير شکيلده اولماز، متندهکي بعضي ايپ اوجلارينا گؤره اوخوجو طرفيندن اوخوما سورجينده ياواش ياواش قورولور. يئني تنقيد، آنلامی اثرده اوخوجودان باغيمسيز بير شکيلده مؤوجود ساييردي و تنقيدين وظيفهسي بو آنلامی تاپيب چيخارماق ايدي. اونون اوچون يازار دا، اوخوجو دا حسابا قاتيلميردي بو ايشده. قورولوشچولار دا يازيچيني و اوخوجونو بير طرفه بوراخيرديلار، چونکو اونلارا گؤره متنين آنلامینی يازار یوخ، "ديل" (سيستئم) مئيدانا گتيریر و بوندان اؤتري اوخوجونون دا بو ايشده رولو يوخدور. حال بو کي آليملاما ائستئتيكينه گؤره آنلام، سانيلديغي کيمي، متنده مئيدانا گلميش و بوتونلشميش بير شکيلده ياتماز، يالنيز گوجلمه حالدا واردير و آنجاق اوخوجو طرفيندن آلیملاندیغی سورج ايچينده كانكرئتلشیر و بوتونلهشير. ائله ايسه بير ادبي متنين ايکي اوجو واردير: يازارين ياراتديغي متن و اوخوجونون ائتدییی كانكرئتلمه.
بونلاردان بيرينجيسينه آرتيستيک، ايکينجيسينه ائستئتیک اوج دئيير آیزئر؛ و بو ايکي اوج اولمادان اثري مئيدانا گلميش سايمير. باشقا سؤزله دئسک، اثره بير نسنه کيمي یوخ، بير اولاي کيمي باخيلير. متنله اوخوجو آراسينداکي آل-وئردن دوغان بير اولاي.
بورادا اوزرينده دايانماغیميز و آچیقلاماغیمیز لازيم اولان اصيل نؤكته، اوخوجونون رولو مسئلهسيدير. متنله اوخوجو آراسيندا نئجه بير ايليشکي قورولور کي نتيجهده متنين آنلامی دوغولور، اثر گئرچکلشير؟ اوخوجو نئجه قاتيلا بيلر يارادیجیلیق ایشینه؟ قاتقيسي نه اولا بيلر؟ آیزئره گؤره متنده يازار هر نسنهنی سؤيلهيه بيلمز و ايستر-ايستهمز بعضي يئرلرين دولدورولماسي اوخوجو اوزرینه دوشور. يازارين اوخوجويا بوراخديغي بو بوشلوقلارا "بوش ساحه" يا دا "بليرسيزليكلر" دئييريک. بونلار سادهدن مركبلييه، كانكرئتدن مجرده دوغرو جورا بهجورادير؛ اؤزللیکله ساده اولانلاري اوخوجو فیکرینده اولمادان دولدورور، گرکلی آيرينتيلاري (جزئیات) آرتيریر. چوخ ساده بير اؤرنک وئرک. بير روماندا "حسن گئجه جادادا گئدرکن ويترينلري سئير ائديردي" دئيه بير جومله اوخوساق، بو، ويترينلرين نئجهلیینی آيدينلاتدیغینی دوشونوروک البته. هرچند يازار بونو سؤيلمهميشدير؛ آمما بيز بو بوشلوغو دولدوروروق. بئلهجه متنين يازيلماسينا، بوتونلشمهسينه قاتيليريق. آمما بو نؤع رومانلار هرچند انسانلاري، اونلارين آراسينداکي ایلگیلري، کئچن اولايلاري روايت ائتسه ده، آیزئره گؤره، يازار اصلينده بو كاراكتئرلرين داورانيشلارينا، اينانجلارينا، ایلگیلرينه اساس تشکيل ائدن اخلاقی، اجتماعی فيکيرلرله، ديَر آنلاييشلارييلا مشغول اولور. ايندی رومانين گئرچكليكله ایلگیسي بورادا آختاريلماليدير. او حالدا رومان توپلومدا اعتبارلي ساييلان دوشونجه سيستئملريني، چاغداش ديرلري عكس ائتديریر دئيه بيلريکمي؟ آیزئر بو فیکیرده دئييل، چونکی اوندان سوروشسانيز بو ديَرلر گئرچک یاشامدا انسانلارين داورانيشيني استقامتلنديريجي فونکسيا [ايشلك] گؤرور، حالبوکي يازارين مقصدي بو ديرلري دارتیشماق، اعتبارليليقلاريني سورغولاماقدير. يازار معين بير دؤورده سووئرئن اولان دونيا گؤروشونو اله آلارکن اونو کوپیا ائدهرک تقديم ائتمیر، اونون اکسيک بوراخديغي، گؤرمزليکدن گلدییی، داندیغی یؤنلری سو اوزونه چيخاریر. هر دوشونجه سيستئمي بعضي امکانلاري چیخارماق مجبوريتيندهدير و بونا گؤره ايستر-ايستهمز اکسيک و یئترسیزدیر. يازار عمومیتله بو بوشلوغا بارماق باسیر، سيستئمي داها بالانسلي بير دوروما گتيرمهيه چالیشیر. بئله ده دئيه بيلريک: رومان معين بير دونيا گؤروشونون گؤرمزليکدن گلديکلريني وورغولاییر، يعني ال آتديغي، گئرچکلرين بو لاقئيدليک ائديلميش یؤنلریدير. دئمک آلیملاما ائستئتيكاسينين ادعاسينجا، يازارين اثرينده ديله گتیردییی گئرچكليك، عكس ائتدیردییی توپلومون اؤيرتدييي گئرچكليكدن فرقليدير.
آليشيلميشين رد ائدیليشي [عادتزدايي] يا دا انكاري دئييلن بو تقديمات، اوخوجوسونو، گئرچكلييي قالديريلميش نورمالار و داورانيشلار قارشيسيندا يئني چؤزوملر تاپماغا مجبور ائدیر و اونو بير وارساييمدان [هيپوتئز، فرضيه] باشقا وارساييما ايتهلهیهرک بوشلوقلاري دولدورماغا يؤنلدیر.
اوخوجونون اؤز جهديله آنلامی تاماملاماسی و کشف ائتمهسي بير نؤع ائستئتیک ذؤوق تأمین ائدیر اونا. اونون اوچون اگر يازار اوخوجويا هر شئیی حاضير وئرسه اوخوجويا ائدهجک بير شئی قالمیر و اوخوجو بئله بير متن قارشيسيندا سيخيلا بيلر. بونون ترسي ده دوغرودور، يعني متنه بير آنلام وئرمک مومکونسوز اولسا اوخوجو اوميدسيزلييه قاپيلار و متني اليندن بوراخار. 18.جی عصردن 20.جي عصره ياخينلاشديقجا رومانلاردا بليرسيزليك [ابهام] ساحهلري ده آرتیر و بوندان اؤتري چاغيميزين بعضی رومانلاريندا اوخوجو، يازارين مقصديني آنلاماقدا، اثري يوزماقدا چتينليک چکیر.
20.جی عصر رومان يا دا حکایهسینده اوخوجوسونو جهد ائتمهيه مجبور ائدن چئشیدلی تئكنيكالارين گلیشدیینی ده سؤيلهيه بيلريك. مثلا، يازارين اعتیبارسیز تحکیهچیدن [راوي] استفاده ائتمهسي، يا دا تحکیهچينين رولونو ياخشيجا محدودلاشديراراق اونو درحال روماندان سيلمهسي. تورک ادبیاتيندان بير اؤرنک اولاراق اورهان کامالين برکتلي تورپاقلار اوزرينده رومانيني وئرک. اورهان کامال بیلهرکدن اثري یوزماغا مجبور ائدیر اوخوجوسونو. بئله دئيير بو حاقدا:
"يازار اولاراق اؤزومو آرادان چکيب، اوخوجومو روايت ائتدييم نسنهلرله باش-باشا بوراخيرام. گؤرورم کي اوخوجوم عاغيلليدير. باش-باشا قالديغي نسنهلردن، باشا دوشولمهسي لازيم اولان نسنهلري -منيم ايضاح و شرحيم اولماسا دا- آنلايا بيلير."
سؤيلهدییی بو سؤزه بركتلي تورپاقلار اوزرينده ده صاديق قالير اورهان کامال. بو روماندا اوچ کندلي ايشلهمک اوچون چوکورووايا گليرلر و اوراداکي قورخونج ايش شرايطي آلتيندا ايکيسي اؤلور، آنجاق بيري (يوسف) ديوارچي اوستاسي اولماغي باجاراراق کندينه دؤنمهیي باجاریر. استثمار سيستئمينين اعتبارلي اولدوغو چوکورووادا بو سيستئمه قارشي دَييشيک توتوملارلا قارشيلاشیريق. يوسف شهرده ازيلمهدن دؤيوشور، بير آز ساواد اؤيرنميش و سونوندا آختاريلان بير ديوارچي اوستاسي اولا بيلميش. ائله ايسه مثبت بير کاراکتئردیر. نه کي يوسف، "ال اؤپمکله آغيز چيرکلنمز" دئيهرک، فردي چيخاري اوچون يالتاقليق ائتمهیی، آلچالديلماغي گؤزه آلمیش بير آدام. ائله ايسه بير باخيما منفي بير کاراکتئردیر. آمما سوچ يوسفدامي؟ اونو بئله داورانماغا یؤنلدن ايچينده ياشاديغي پوزوق سيستئم دئييلمي؟ آمما روماندا باشقا بير کاراکتئر، زئینال، فردي منفعتيني دوشونمهدن، قوولماغي گؤزه آلاراق مودورلرين ائتدییی حاقسيزليقلارا قارشي چيخیر و ايشدن چیخاریلیر. باشقا یاندان بو نيظاملا باریشان فهله باشي و کاتيب کيمي آداملار دا فهلهلرين حاققيني يئيهرک اؤز کيسهلريني دولدورورلار. گؤروندويو کيمي اوخوجو؛ كاراكتئرلري، دَييشيک توتوملاري، داورانيشلاري اؤزو یوزوملاييب دیَرلنديرمک مجبوريتيندهدیر، چونکی يازار بو حاقدا سوسور و بليرسيزليكلر ياراداراق بوش ساحهلر بوراخير. هر اوخوجو بليرسيزليكلري اؤزو آرادان قالديراجاق و قارشيلاشديغي دييشيک توتوملاردان هانسيلارينين اعتبارلي اولدوغونا اؤزو قرار وئرهجکدیر.
هر اوخوجو بليرسيزليكلري اؤزو آرادان قالديراجاغينا، اثرده قارشيلاشديغي توتوملار، داورانيشلار آراسيندان هانسيلارينين اعتبارلي اولدوغونا اؤزو قرار وئرهجهیينه گؤره، نه قدر اوخوجو وارسا او قدر یوزوم واردير نتيجهسينه چاتماياجاغيقمي؟ ایستر یوزوم ائتمهده، ایسترسه دیَرلنديرمهده تام بير اؤزنلچيلييهمي [سوبيئكتيو] اينانير آیزئر؟ يوخ. هرچند اثرين يالنيز دوغرو یوزومو اولدوغونو قبول ائتمهيير، آمما بونا قارشيليق یوزوملامانين کئيفي اولا بيلهجهیي فيکيرينه ده ياناشمير. اوخوجو هر نه قدر بوش ساحهلري اؤزو دولدوروب متنين آنلامینی تاماملایاراق دولدوراجاقسا دا، بونو ائدرکن باشي بوش بوراخيلميش دئييل. يازارين وئردییی ايپ اوجلاريندان يارارلاناراق متنده کي گؤستريجيلرين يؤنونده، بوتونه اوياجاق شکيلده دولدورور بوش ساحهلري. بئله اولونجا دا اوخوجولار معين بير سينيرلامانين ايچينده قالماق شرطي ايله متنين آنلامینی تاماملايیرلار. عینی اثرين آز چوخ دييشيک فورمالاردا یوزوملانماسي قاچينيلمازدير، آمما بو دوروم بير قورخو ساييلمیر، چونکو آیزئره گؤره اؤنملي اولان، اثرده گوجلمه حالدا اولان آنلامين اوخوجو طرفيندن كانكرئتلشديريلمهسي و بو ايشين اوخوجويا قازانديرديغي ائستئتیک ذؤوقدور.
هانس روبئرت یاس
يئنه کونستانس مکتبيندن یاس دا اوخوجويا دؤنوک بير تنقيد اوسلوبو گليشديرميشدير. آمما یاس-ین اؤزللييي اوخوجوسونو، داها دوغروسو اوخوجولاري تاريخي دؤورلرده کي شرايط ايچينده دوشونمهسيدير و اؤنريسي ده ادبیات تاريخينين، علمی آراشديرمالارا و سؤزوم اونا تاريخي نسنلچيلييه{اوبیئکتیو} گؤره دئييل، اوخوجولارين تپکیسينه گؤره يازيلماسيدير. معين بير دؤورده کي اوخوجو، ياشاديغي دؤورون تاريخي، اجتماعی، مدني شرايطينين بليرلنديردييي بير چرچيوهدن باخیر اثره. داها قطعي اولاراق سؤيلهمک لازيم اولسا اوخوجونون بير "گؤزلمهلر اوفوقو" [افق انتظار] يا دا گؤزلمهلر يئلپيگي واردير. اثرله تماسا گلدیینده بو گؤزلمهلر بو اؤزو يا دا بو اؤلچوده قارشيلانیر. اونون اوچون تنقيدچينين ائدهجهیي ايلک ايش اثرين عايد اولدوغو دؤورون مئيدانا گتیردییی بو گؤزلمهلر يئلپيگيني بليرتمكدير. یالنیز او زامان فرقلي دؤورلرده اوخوجولارين بير اثره گؤستره بيلهجهیي دييشيک تپکیني آنلايا بيلريک.
یاس آيريجا، تاريخ بويونجا ادبیات ذؤوقونده مئيدانا گلن دييشمهلري ده بو يوللا آچيقلايير. بئله کي، يئنيليک گتيرن يعني گؤزلمهلره اويمايان بير اثر او دؤورون اوخوجولارينا يئني بير اوفوق آچیر و ائستئتیک اؤلچوتلرين دييشمهسينه سبب اولور. نه کي، زامانلا بو يئني گؤزلمهلر ده چييرهنير، آشينير و او زامان روس فورمالیستلرینین دئدییی کيمي آليشقانليغي قيراجاق [عادتشكني] يئني فورمالار، يئني بير شعر ديلي، يئني استراتئژیلر ياراديلير. او حالدا اثرين بير تک و دييشمز آنلامی يوخدور، اوخوجولارين دييشيک گؤزلمهلرينه گؤره دؤوردن دؤوره دَییشن آنلاملاري واردير. تنقيدچي اثرده هانسي گؤزلمهلره جاواب آختاريلديغيني بليرلنديرهرک او دؤورده کي اوخوجولارين تپکیلرينی آچیقلاییر.
یاس بير طرفدن اثري تاريخي و اجتماعی باغلامينا يئرلشديرمهیي شرط قويور آمما ادبیات فورمالارينين گليشمهسيني اقتصادي و اجتماعی شرطلره یوخ، آشينان [يئييلن] ادبيات اؤيودلرينين يئنيلنمهسي گرکلیليينه باغلايير. بونو ائدن ده راديکال يئنيليک گتيرن اثرلردير دئيير. او حالدا "ياس"ـا گؤره بير ادبیات اثري هم يازيلديغي تاريخي دؤورون (گؤزلمهلرينين) محصولودور و بو يؤنو ايله پاسيودير، هم ده، يئنيليکچيديرسه، تاريخي ائتکیلهيیر، چونکی يئني گؤزلمهلر ياراداراق ايرهليده کي دؤورلرين اجتماعی باغلاملاريني بليرتمكده فعال بير رول اوينايیر. بو دورومدا یاس-ین اثرلري دیَرلنديرمه اؤلچوتو طبيعي اولاراق اوخوجونون گؤزلمه اوفوقويله اثر آراسينداکي اوزاقليق و ياخينليق درجهسينه سؤيکهنیر. اگر بير اثر يازيلديغي دؤوردن داها اؤنجهکي بير دؤورون گؤزلمهلرينه ياخينسا او دبدن دوشموش بير اثردير. يوخ اگر، يازيلديغي دؤورون گؤزلمهلريني قارشيلاماقلا باجاريرسا، زامانينا يا دا "مودايا اويغون" دئمکدير. آمما داها ايرهلیکي بير دؤورون گؤزلمهلرينين جارچيسي اولاجاق قدر دؤوروندن اوزاقسا و ايرهلي ايسه، او اثر زامانيندا آنلاشيلماميش و "زامانيندان اؤنجه" گلميش بير اثردير. بو نظریهنین دورومو سادهلشديرمکدن دوغان ضعيف بير نؤقطهسينه اشاره ائديلميشدير، چونکی یاس-ین حسابا قاتماديغي بير اوفوق چئشیدلیلییی سؤز قونوسودور. عینی دؤورده بوتون اوخوجولارين قاتيلديغي بو گؤزلمهلر يئلپيگي اولدوغونو سؤيلهيه بيلمريک. اوخوجولار فرقلي قوروپلاردان مئيدانا گله بيلر و هر قوروپون اؤز گؤزلمهلر اوفوقونو حسابا قاتماق لازيمدير.
استنلی فیش
اوخوجو مرکزلي نظریهلر ايچينده متنه آنلام قازانديرماقدا اوخوجويا ان ائتکیلی رولو تانييان آمئريکالي تنقيدچي استنلی فيش اولموشدور. آیزئر، اوخوجويا بوشلوقلاري دولدورماق، آنلامی تاماملاماق، بوتونلهمک ايشلهييني يوکلهييردي، يعني اوخوجو اؤزونه دوشن پایی ائدهرک آنلامین كانكرئتلنمهسي اوچون لازيم اولان قاتقيني يئرينه يئتيريردي. چونکی متنين اؤزونده گوجلمه اولاراق آنلام واردي. فيش بونو رد ائدير، چونکی اونا گؤره آنلام، اوخوما سورجي ايچينده اوخوجودا اويانان یاشانتيلاردان باشقا بير نسنه دئييل. اوخوجو بو یاشانتيلارينا گؤره آنلام وئریر متنه. باشقا بير سؤزله، بير سؤزجويون، ایمگهنین يا دا هر هانسي بير ائلئمئنتين متنين ايچينده (معین بير باغلامدا) گؤردويو ايشي بلیرلندیرمک اونا آنلامینی وئرمکدير و دئدییميز کيمي، بو، یالنیز اوخوجودا اويانديرديغي یاشانتي ایله باغليدير. دئمک کي، فيشه گؤره آنلام و ديَردن دانيشماق بير نسنهني دئييل بير اولايي بَتیملهمکدير.
اثرين یوزومونو اوخوجويا بوراخان باشقا نظریهلرده اولدوغو کيمي، فيش-ين نظریهسینده ده هر اوخوجونون اؤزونه گؤره دوغرو ساياجاغي، تاماميله اؤزنل بير یوزومو و دیَرلنديرمهسي اولاجاقدير نتيجهسينه چاتماياجاغيقمي؟ فيش البتده کي بونون فرقيندهدير، آنجاق بئله بير چيخيش يولو آختارير.
بير تنقيدچي متني اوخوجو و یاشانتيسينا باخاراق اثري یوزوملارکن، تک باشينا و بوشلوقدا دئييل. اولدوغو چئورهنین و چئورهیه داخيل باشقا تنقيدچيلرين مئيدانا گتیردییی بير توپلولوق واردير و بو توپلولوقدان اولانلار بير اثري آز چوخ بنزر شکيلده اوخورلار. باشقا بير توپلولوق يا دا اوخوجونون اوخوما ايشي، یوزومو و دیَرلنديرمهسي فرقلي اولا بيلر. آمما هئچ بيري اؤزونونکونون دوغرو اولدوغونو ثبوت ائده بيلمیر؛ اولسا اولسا باشقالاريني اثره اؤزلرينين باخيميندان باخماغا چاغيرا بيلر.
قئید:
بوتون ايكي كروشه [ ] ايچينده گلن آچيقلامالار اويغونلاشديرانا عايددير.
قایناق:
ادبیات قوراملاري و ائلئشتیری- بئرنا موران- ايلئتيشيم يايين ائوي كيتابيندان (صص 248-240) اويغونلاشديريلدی.
بو وئبلاگ ادبی - نظری وئبلاگ دیر بو ساحه لرده بوتون یازی لاری قبول ائده رک یازارلارین اؤز آدلاریلا یایماغا حاضیردیر