باندوروم (بندي روم / بند-ي رومي)
#Bandurum (#bəndi_rum)

یازان: همت شهبازی

باندوروم (بندي روم) Bandurum (bəndi rum) (بند-ي رومي): باغ، و بند، هر بير يونگول اشيانين اطرافينا باغلانان «باغ». (عيني آداملارين بئلينه باغلانان قاييش کيمي). ائله بونا گؤره، بوگون ‌ده #موغاندا « #باندوروملو» کلمه‌سي، «باغلي»، «دسته‌لي» معناسيندا ايشله‌نير. ميثال اوچون « #بانک»لاردا پولو دسته‌له‌ييب هر بير دسته‌نين اوْرتاسيندا باغلانان «کاغيذ بندینه» «باندوروم» و يا «باندوروملو» و يا «بندي روملو» پول دئييلير.

بئله گومان ائديليرکي بو کلمه #آذربايجان #زرگرليينده ايشله‌نیرميش و بو سؤزون [ایندی ده ائله] موغاندا ايشلنمه‌سيندن بئله احتيمال وئريليرکي « #قارا باغ»دان کؤچوب بو بؤلگه‌يه (موغانا) گلن‌لر و يا خود قديم قاراباغ ماحالينا «يايلاق- قيشلاق» ائدن #موغان_شاهسون‌لري واسيطه‌سيیله گليب چيخميشدير. آذربايجانين قاراباغ ماحاليندا قيزيلين اوْلماسي بو ظنّي داها دا گوجلنديرير. و ايندي ‌ده ائله موغانين « #اونگوت üngüt» ماحاليندا «قاراباغ» کؤچري‌لريندن اوْلان بعضي طايفالار اوْ جومله‌دن « #شاهعلي_بيگلي طايفاسي»[نین #عاباساللی تیره‌سی] ياشاماقدادير. (بو طايفا و اوْنلارين اصيل يوردلاري اوْلان قاراباغ حاقدا معلومات وئرن ذووقلو عميم‌اوْغلو « #علي_شهبازي»نين دئديکلري و بو طايفا حاقدا چکديیي « #شجره‌نامه»دن استفاده ائتميشم).
.
آمما «باندوروم» و يا خود «بنديرومي bәndi-rumi سؤزو قديم آذربايجان زرگرليينده بير نؤوع بَزک و ياخود #دئکوْراتيو Dekorativ ناخيشلار ايميش. بو سؤز بير نؤوع صنعتکارليقدا ايشله‌مه‌يي ده معلومدور. بو سؤزون گويا ائله بو معنادا آيريجا سؤزلريله‌ ده علاقه‌دار اوْلماسي مومکوندور. مثلن «بنده‌م Bәndәm= باغ» «حالقاHalqa » کلمه‌لري کي بونلارين بوتؤولوکده بير عومومي و کوللي مفهوم داشيماسي واردير کي اوْ دا «قيفيللاماق» مفهومودور. و «باندوروم» دا ائله اينديکي موغان ماحالينين ديلينده همن معنادا يعني «باغلاماق، قيفيللاماق و دويونله‌مک» معناسيندا ايشله‌نير. بو مفهوملارين اَن چوْخ ايشله‌نه‌ني «باغ و دويون» سؤزلري‌دير. و بعضن «قيفيل‌گاه» سؤزونون (چوْخ آز) ايشلنمه‌سي ده گؤرونور.

خاطیرلاتمالییام بو اصطلاحی، هیجری 13.جو یوزایللیکده یاشامیش آذربایجان شاعیری #ابوالقاسم_نباتی‌نین بیر قصیده‌سینده ده ایشلنمه‌سینی گؤرموشم؛ و ائله بو شعردن ده اونون بوروق-بوروق بیر باغ اولماسی آنلامی اوزه چیخیر:

بندرومی یئرینه پیچ‌وخم زولف کیمی
دؤرد طرف یاغی یاتاغی، شب یلدا، یلدا
#zərgərlik #azərbaycanzərgərliyi
@dusharge