دوشرگه dusharge

متینلرآراسی ايليشگيلر

(مناسبات بينامتني)

کوبيلاي آکتولوم

اويغونلاشديران : همت شهبازي

  روس فورمالیستلري، کلاسيک تنقيدده اولدوغو کيمي، تاريخي، توپلومسال، پسيخولوژي (روانشناسی) و باشقا یازیدان کنار عنصرلره سؤيکنه رک تک بير اؤزنه نی (فاعل، سوژئت) آچیقلاماغا اوغراشماییرلار. يازارين مقصدلريني، اوغراديغي ائتکی لنمه لري آراشديرما ساحه لريندن چيخاریرلار. صنعت اثريني يالنيز اؤز ايچريسينده دئييل، اثرلر آراسیندا قورولان باغلارا گؤره، باشقا اثرلرله ایلیشکی لندیریله رک دَیرلنديريلمه سيندن ياناديرلار. فورمالیست لرين ايشلري نين ايره لي مرحله لرينده منيمسه نن، متینلرآراسی نظریه نين تمل عنصرو اولان، "اثرلرين باشقا اثر/آرخا ایلیشکی لنديريله رک اله آلينماسي" دوشونجه سيني بوتون گؤروشچولر (نظریه چی لر، نظریه پرداز) پايلاشیر. باشقا سؤیلم لرله (گفتمان) ایلگی سیز سؤیلم اولماديغيني ايره لي سورَن "باختين"، هارداسا بوتون ايشلرينده متینلر آراسینداکي ايليشگيلري کونکرئتلشديرمه يه مشغول اولار. 

آردي وار/ardı var >>>

يازار هـ.شهبازی جمعه 1388/08/15 ساعت 0:54 /لینک/(نقل با قيد منبع وبلاگ آزاد است)

فئنومئنولوژی (گؤرونگوبیلیم) نه دیر؟

آذربایجان تورکجه‌سینه اویغونلاشدیران: رامین جباری

بیلیم وئری‌لرینین(data) دوزگون اینجه‌له مه‌سی ایله الده ائدیلمیش و سوموت (1.ماده سل 2.کونکرئت) تجروبه قونوسو اولموش فئنومئن‌لره (گؤرونگولره)، ندنسل آچیقلاما‌لارلا ایلگی‌لی قاورام‌لاردان و آراشدیریلمامیش اؤن قبول‌لاردان باغیم‌سیز یاناشما یؤنتمی‌دیر (method). فئنومئنولوژي نين (گؤرونگوبیلیمین) قوروجوسو آلمان دوشونری Edmund Husserl-‌دیر. اونون دوشونجه‌سینه گؤره گئرچک، Platon-ون دا ایره‌لی سوردوگو کیمی، موطلق اولما‌لیدیر. باشقا سؤزله هر نسنه‌نین (اوبیئکت) بیزیم اونا وئردیگیمیز آنلامین و یاراشدیردیغیمیز خصوصیت‌لرین دیشیندا، اؤزگو (اؤزونه خاص) و اؤزونده اولان، هر زاماندا کئچرلی و دییشمز بیر قورولوشو واردیر. نسنه (اوبیئکت)، اینسانلارین دئییل، اینسانلارین دیشیندا اؤنجه‌سیز و سونرا‌سیز بیر نسنه‌لر دونیاسینین وارلیغی‌دیر. فیزیکین محصولو اولمادیغی کیمی مئتافیزیکین ده محصولو دئییل، اؤز موطلق قورولوشو ایچینده‌دیر. گئرچک، بئله‌سینه ایدئال بیر قورولوش داشییانین اؤزللیگی‌دیر. Husserl، بو تئزی ایله تامامیله Platon-ون تئزینه یاخینلاشیر. 

آردي وار/ardı var >>>

يازار هـ.شهبازی جمعه 1388/02/18 ساعت 15:46 /لینک/(نقل با قيد منبع وبلاگ آزاد است)

اینسان اوستوچولوک(Uebermensch)

(اوستون اینسان... آلمان دوشونری Nietzsche طرفیندن تئرمینلشدیریلن دئییم)

آذربایجان تورکجه‌سینه اویغونلاشدیران: رامین جباری

 

Nietzsche، بو دئییمی بئله تعریف‌لر: "مئیمونلا موقاییسه‌ده اینسان نه ایسه، اینسانلا موقاییسه‌ده اینسان اوستو ده اودور." بیر باشقا اثرینده ده بئله دئییر: "اینسانلیق ایچینده، اورتالاما اینساندان باشقا، داها یوکسک و داها گوجلو بیر اینسان نؤوعونون گئرچکلشمه‌سی لازیمدیر. بو دوشونجه می من اینسان اوستو سؤزجوگو ایله دیله گتیریرم". Nietzsche - یه گؤره تانری اؤلموشدور، اینسان آرتیق یالقیزدیر و اؤز دیرلرینی اؤزو یاراتماق مجبوریتینده‌دیر. اینسان اوچون لازیم اولان اردم، خریستیانلیغین آجیما و اینسان سئوگی‌سی کیمی اینسانی ضعیف و یازیق اردملری دئییل، گوجلو اولما اردمیدیر.

آردي وار/ardı var >>>

يازار هـ.شهبازی سه شنبه 1388/01/25 ساعت 23:1 /لینک/(نقل با قيد منبع وبلاگ آزاد است)

اینسانچیلیق (Humanism) ندیر؟

آذربایجان تورکجه‌سینه اویغونلاشدیران: رامین جباری

 


Alm. Humanismus ، Fr. humanisme ، İng. humanism ، Lat. humanus = اینسانجا، اینسانا اؤزگو (خاص)، اینسانا باغلی

اینسانلیغا، اینسانا یاراشان بیر حیات و دوشونمه‌یه چاتماق اوچون چالیشماق. بو دسته‌ده: 

1. (گئنل‌لیکله) قاورامین ان گئنیش آنلامیندا، اینسانین دیر و سایقین‌لیغینا (مؤحترم‌لیگینه)، اینسان اولماغا ، اینسانلیغا اولان اوس (عاغیل) اینانجی.

2. باتی کولتورونون و ائییتیمی‌نین اسکی یونان کولتورونه سؤیکنمه‌سیندن یولا چیخا‌راق بو کولتور ایرثی‌نین بیلیمسل (علمی) اولا‌راق یئنی‌دن جانلاندیریلماسی دوشونوشو. 

آردي وار/ardı var >>>

يازار هـ.شهبازی سه شنبه 1388/01/25 ساعت 22:57 /لینک/(نقل با قيد منبع وبلاگ آزاد است)

یوزوم ( hermeneutik )

یازان : جوردان مارشال

آذربايجان تورکجه سينه كؤچورن: همت شهبازی

یوزوم (هئرمنوتیک، تأویل) بیلیم دیر و یوزوملانماقدا اولان شئیین هم مضمونونا، هم فورماسينا ماراق دویماغی قاپساییر. یوزوم بیلگیسی اصطلاحی نین دوغوشو، مقدس متن لری یوزماق نظریه لریله باغلی دیر. 
تمل اؤزه یی: بیر تعيين ائتمه نين (یازیلمانین، ثبت) آنلامینی آنجاق، اؤزونون بیر پارچاسینی اولوشدوردوغو بوتؤو بیر نظریه ایله یادا دونیا گؤروشو ایله ایلگی لی اولاراق قاورایا بیله جه ییمیز دوشونجه سی دیر: اؤرنک اولاراق، پول پارالی اقتصادین آچیقلامالارینی آنجاق، ایلگی لی اولدوغو و اوندان قیراق بوتون چاغداش مدنی فئنومئن لر (پدیده) باغلامیندا (زمینه) قاورایا بیله ریک . 

آردي وار/ardı var >>>

يازار هـ.شهبازی یکشنبه 1387/12/25 ساعت 22:31 /لینک/(نقل با قيد منبع وبلاگ آزاد است)

کوره سل لشمه

یازان : حیلمی یاووز  (hilmi yavuz)      چئویرن : همت شهبازی

کوره سل لشمه (جهانی شدن، قلوباللاشماق)، کئچن عصرین سونوندان بویانا، دونیانین ضیالی (روشنفکر)  گونده مینده کی آغیرلیغینی قورویور. بو مسئله نین گره یینجه آنلاشیلماسیندا جیددی شوبهه لریم واردیر. نه دیر بو «کوره سل لشمه»؟ اونون آنلامی نه دیر ؛ رولان بارت، «کوره سل لشمه» نی بئله آچیقلاییر:

«کوره سل لشمه، دونیانین هم کیچیله رک بؤیوکلشمه سی، هم ده بیر بوتؤو اولاراق دونیا شعوروندا کی بؤیوکلشمه دیر. رابرتسونا گؤره، دونیانین کیچیله رک بؤیوکلشمه سی اولوس لارین ...

آردي وار/ardı var >>>

يازار هـ.شهبازی پنجشنبه 1387/07/18 ساعت 23:34 /لینک/(نقل با قيد منبع وبلاگ آزاد است)

تابو   ( TABU )

§        یازان : عادل بابایئو

§        کؤچورن : همت شهبازی

« تابو پولینئزیا ( جزایر پلینیزی ) سؤزودور. بؤیوک اوکئان ( اقیانوس کبیر ) آدالاریندا یاشایان یئرلی اهالی نین دیلینده ایشلنمیش و اصلینده « قاداغان » دئمکدیر. بو قاداغان لار چئشیدلی اولا بیلر: معین حئیوان اوولاماق ، معین بیتکینی یئمک، آغاجا توخونماق و سایره بئله قاداغان سؤزلره ده ایوغونلاشدیریلیر. بو و یا باشقا سؤزون ...

آردي وار/ardı var >>>

يازار هـ.شهبازی جمعه 1386/05/26 ساعت 10:14 /لینک/(نقل با قيد منبع وبلاگ آزاد است)